نمونه کار باغ‌بامِ معمار – طراحی فضای الهام برای استودیو معماری در بستر اقلیم جنوب ایران

مشخصات کلی پروژه نوع پروژه: طراحی باغ‌بام برای استودیو معماری مساحت کل سایت: ۳۰۰ متر مربع مقیاس طراحی پلان: ۱:۱۰۰ رویکرد طراحی: ارگانیک (اقلیم‌محور) کاربری فضا: استراحت، تعامل، ایده‌پردازی و گردهمایی معماران تعریف پروژه این پروژه با هدف طراحی یک باغ‌بام الهام‌بخش برای یک استودیو معماری شکل گرفته است. فضای طراحی‌شده به‌گونه‌ای سازمان‌دهی شده که علاوه بر ایجاد محیطی برای استراحت و تعامل، به عنوان فضایی برای خلاقیت، طراحی، گفتگوهای حرفه‌ای و شکل‌گیری ایده‌های معماری عمل کند. در این طرح تلاش شده است تا با استفاده از فرم‌های طبیعی، پوشش گیاهی سازگار با اقلیم و عناصر آبی، فضایی آرام و الهام‌بخش در ارتفاع ساختمان ایجاد شود. باغ‌بام نه تنها به عنوان یک فضای سبز بلکه به عنوان بخشی از تجربه کاری معماران طراحی شده است که در آن طبیعت، معماری و فعالیت حرفه‌ای در تعامل با یکدیگر قرار می‌گیرند. رویکرد طراحی در این پروژه از رویکرد ارگانیک و اقلیم‌محور استفاده شده است. در این رویکرد، فرم‌ها از طبیعت الهام گرفته و به‌صورت آزاد و سیال شکل گرفته‌اند. مسیرها، نشیمن‌ها و آب‌نماها با خطوط منحنی طراحی شده‌اند تا حس حرکت طبیعی در فضا ایجاد شود. اصول اصلی طراحی شامل موارد زیر است: ایجاد جریان طبیعی حرکت در فضا با مسیرهای منحنی استفاده از فرم‌های بیومورفیک برای نشیمن‌ها و فضاهای تجمع ترکیب آب، گیاه و چوب برای ایجاد محیطی آرام و الهام‌بخش طراحی فضاها به صورت چندمنظوره برای کار، استراحت و تعامل تحلیل اقلیمی این پروژه برای اقلیم گرم و خشک ساحلی طراحی شده است. ویژگی‌های این اقلیم شامل موارد زیر است: تابش شدید خورشید دمای بالا در بیشتر ماه‌های سال رطوبت نسبتاً بالا وزش بادهای ساحلی در طراحی باغ‌بام تلاش شده با استفاده از عناصر طبیعی، شرایط آسایش حرارتی بهبود یابد. استراتژی‌های اقلیمی در طراحی ۱. سایه‌اندازی برای کاهش تابش مستقیم خورشید از پرگولاهای چوبی و سایه‌بان‌های نیمه‌شفاف استفاده شده است. این عناصر علاوه بر ایجاد سایه، امکان عبور جریان هوا را فراهم می‌کنند. ۲. استفاده از آب وجود چند آب‌نمای ارگانیک و جریان‌های آب باعث خنک شدن محیط از طریق تبخیر شده و حس آرامش در فضا ایجاد می‌کند. ۳. جهت‌گیری فضاها نشیمن‌های اصلی در نقاطی قرار گرفته‌اند که بهترین دید به منظره طبیعی اطراف داشته باشند و در عین حال از بادهای شدید محافظت شوند. ۴. استفاده از گیاهان مقاوم به خشکی انتخاب پوشش گیاهی به گونه‌ای انجام شده که با شرایط آب‌وهوایی منطقه سازگار باشد و نیاز آبی کمی داشته باشد. سازماندهی فضایی فضای باغ‌بام به چند بخش اصلی تقسیم شده است: ۱. فضای ورودی و دسترسی در ابتدای ورود به باغ‌بام، مسیرهای سنگی ارگانیک کاربران را به بخش‌های مختلف هدایت می‌کنند. ۲. مسیرهای حرکتی مسیرهای پیاده‌روی با سنگ‌های طبیعی و خطوط منحنی طراحی شده‌اند تا حس حرکت طبیعی در فضا ایجاد شود. ۳. فضای نشیمن جمعی نشیمن‌های چوبی بیومورفیک برای گفت‌وگو، جلسات غیررسمی و استراحت معماران طراحی شده‌اند. ۴. فضای کار و تعامل یک سکوی چوبی با میز مرکزی برای طراحی گروهی، جلسات کاری و بحث‌های معماری در نظر گرفته شده است. ۵. فضای آرامش و مدیتیشن در برخی نقاط باغ‌بام فضاهای آرام و نیمه‌خصوصی ایجاد شده‌اند که برای مطالعه یا تفکر مناسب هستند. عناصر طراحی مسیرهای منحنی (Curvilinear Paths) مسیرهای نرم و سیال باعث ایجاد حس حرکت طبیعی و کشف تدریجی فضا می‌شوند. نشیمن‌های بیومورفیک (Biomorphic Seating) فرم‌های نشیمن الهام‌گرفته از طبیعت هستند و امکان تعامل اجتماعی راحت را فراهم می‌کنند. آب‌نماهای ارگانیک (Organic Water Features) آب‌نماها علاوه بر ایجاد زیبایی بصری، به خنک شدن فضا و افزایش آرامش کمک می‌کنند. کاشت طبیعی (Naturalistic Planting) گیاهان به‌صورت گروهی و طبیعی کاشته شده‌اند تا حس یک باغ طبیعی را تداعی کنند. کف‌سازی نامنظم (Irregular Paving) استفاده از سنگ‌های طبیعی باعث کاهش سختی بصری و هماهنگی بیشتر با طبیعت می‌شود. متریال‌های استفاده شده چوب ترموود برای نشیمن‌ها و دک‌ها سنگ طبیعی برای کف‌سازی مسیرها بتن سبک برای لبه باغچه‌ها شیشه و فلز برای برخی عناصر سازه‌ای خاک سبک مخصوص بام سبز گیاهان مناسب اقلیم (پیشنهادی) گیاهان انتخاب‌شده مقاوم به گرما و کم‌آبی هستند: نخل زینتی آگاو یوکا دراسنا کاکتوس‌های زینتی لاوندر رزماری انواع ساکولنت این گیاهان علاوه بر مقاومت اقلیمی، تنوع بافت و رنگ مناسبی در فضای باغ ایجاد می‌کنند. دیتیل‌های اجرایی پروژه دیتیل کف‌سازی (۱:۱۰) کف‌سازی شامل لایه عایق رطوبتی، لایه زهکشی، خاک سبک و سنگ طبیعی است. دیتیل نشیمن (۱:۱۰) نشیمن‌ها با سازه فلزی مخفی و پوشش چوب ترموود ساخته شده‌اند. دیتیل پرگولا (۱:۲۰) پرگولاها از تیرهای چوبی با فاصله مشخص طراحی شده‌اند تا سایه متحرک ایجاد کنند. دیتیل کاشت (۱:۲۰) سیستم کاشت شامل لایه زهکشی، فیلتر ژئوتکستایل و خاک مخصوص بام سبز است. هدف طراحی هدف اصلی این پروژه ایجاد فضایی است که در آن معماران بتوانند در ارتباط با طبیعت کار کنند، استراحت کنند و الهام بگیرند. ترکیب آب، گیاه، چوب و فرم‌های طبیعی محیطی را فراهم می‌کند که خلاقیت را تقویت کرده و کیفیت محیط کاری را بهبود می‌بخشد.