روش‌های توصیفی آماری با نرم‌افزارهای Excel و SPSS.

فریلنسر این پروژه مجری قبلی است. ب‌- در پژوهش حاضر، موضوع ارزیابی کنترل و پیشگیری از حوادث ناشی از خطرات مواد شیمیایی و خطرناک در پتروشیمی مورد بررسی قرار می‌گیرد. پارامترهای ورودی به این پژوهش شامل ویژگی‌های زمانی حوادث (سال، ماه، شیفت کاری)، مکان دقیق وقوع حادثه (واحدها و بخش‌های مختلف پتروشیمی)، نوع مواد شیمیایی درگیر، نوع حادثه (نشت، انفجار، آتش‌سوزی، مسمومیت)، تعداد مصدومان و متوفیان، و عوامل علّی شامل عوامل انسانی، تجهیزات، محیط و مدیریت می‌باشند. پارامترهای خروجی این پژوهش نیز شامل شاخص‌های ریسک سیستماتیک، رتبه‌بندی واحدها و فرآیندهای پرخطر، ارائه راهکارهای کنترلی مدیریتی و فنی، و پیشنهادات بهبود سیاست‌های ایمنی و پیشگیری از حوادث خواهد بود. محل انجام این پژوهش، مجتمع پتروشیمی امیرکبیر واقع در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر است؛ یکی از بزرگ‌ترین واحدهای تولید پلی‌اتیلن کشور که به دلیل تنوع مواد شیمیایی، حجم بالای فرآیندها و گستردگی واحدهای عملیاتی، از جمله نقاط حساس و پرریسک در صنعت پتروشیمی محسوب می‌شود. در پتروشیمی امیرکبیر، خوراک و محصولات اصلی شامل اتیلن و پروپیلن هستند که به‌عنوان مواد پایه بسیار قابل‌اشتعال در واحدهای فرایندی استفاده می‌شوند. همچنین این مجتمع پلی‌اتیلن‌های سنگین (HDPE)، سبک (LDPE) و سبک خطی (LLDPE) تولید می‌کند که در صورت نشت، بخارات قابل‌اشتعال ایجاد می‌کنند؛ واحد بوتادین نیز تولید می‌شود که ماده‌ای واکنش‌پذیر و خطرناک است. وجود این هیدروکربن‌های سبک و فرآورده‌های آلی با ماهیت اشتعال‌پذیر و واکنش‌پذیر، پتانسیل بروز حوادث نشت، آتش‌سوزی و انفجار را در این مجتمع افزایش می‌دهد. اهمیت این موضوع در حساسیت بالای صنایع پتروشیمی نسبت به حوادث شیمیایی و خطرناک، پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از وقوع این حوادث، و ضرورت ارتقای ایمنی و کاهش ریسک در این صنایع است که همواره از اولویت‌های مدیریت HSE به شمار می‌رود. شیوه تحلیل این پژوهش، تحلیل کمی: روش‌های توصیفی آماری، شاخص‌های ریسک، تحلیل پراکندگی و روند زمانی حوادث با نرم‌افزارهای Excel و SPSS. تحلیل کیفی: بررسی علل انسانی، مدیریتی و تجهیزات، و طراحی سناریوهای پیشگیرانه است در مطالعه ای یانگ و همکاران [1]از روش‌های آماری توصیفی برای تحلیل ویژگی‌های حوادث و از روش‌های وزن‌دهی آنتروپی و TOPSIS برای ارزیابی و رتبه‌بندی ریسک سیستم استفاده می‌کند. این روش‌ها به دلیل قابلیت آن‌ها در تحلیل داده‌های پیچیده و چندبعدی، توانایی شناسایی اولویت‌های اصلی در کاهش ریسک و تمرکز بر فرآیندها و واحدهای پرخطر را فراهم می‌کنند. علاوه بر آن، در پژوهش‌های مشابه مانند ژانگ و همکاران [2]، نشان داده شده است که استفاده از تحلیل‌های آماری ترکیبی و رتبه‌بندی ریسک باعث بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و کاهش احتمال وقوع حوادث می‌شود. به همین دلیل، اتخاذ این روش‌ها در پژوهش حاضر به عنوان یک رویکرد علمی و معتبر جهت تحلیل داده‌های حوادث پتروشیمی امیرکبیر انتخاب شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام حوادث و نزدیک به حادثه‌های ثبت‌شده در پتروشیمی امیرکبیر طی سال‌های گذشته است که با بهره‌گیری از گزارش‌های رسمی شرکت و پایگاه داده‌های HSE استخراج خواهند شد. بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که عدم تحلیل دقیق و سیستماتیک این داده‌ها باعث افزایش احتمال وقوع حوادث بزرگ، عدم شناسایی واحدها و فرآیندهای پرخطر، و ضعف در اجرای اقدامات پیشگیرانه مدیریتی و فنی شده است. همچنین نبود یک چارچوب جامع برای ارزیابی ریسک و تعیین اولویت‌های ایمنی، مدیریت منابع انسانی و تجهیزات را با چالش مواجه کرده و باعث کاهش کارایی سیستم‌های ایمنی موجود شده است. بررسی مقالات نزدیک به موضوع نشان می‌دهد که پژوهش‌های مذکور به تحلیل ویژگی‌ها و عوامل علّی حوادث شیمیایی بزرگ پرداخته و با بهره‌گیری از روش‌های آماری و مدل‌های رتبه‌بندی ریسک، توانسته‌اند واحدها و فرآیندهای پرخطر را شناسایی کنند. این مطالعات نشان می‌دهد که استفاده از داده‌های تاریخی حوادث و تحلیل سیستماتیک آن‌ها می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های پیشگیرانه و کاهش خسارت‌های انسانی و مالی کمک کند. بنابراین، انتخاب روش‌های مشابه در پژوهش حاضر برای بومی‌سازی و اجرای تحلیل در پتروشیمی امیرکبیر کاملاً توجیه‌پذیر و منطقی است. برای دستیابی به این نتایج، ابتدا متغیرهای مورد مطالعه شامل روش‌های کنترل ایمنی، برنامه‌های پیشگیری، ویژگی‌های مواد شیمیایی، اثربخشی واکنش کارکنان و میزان وقوع حوادث تعیین و تعریف عملیاتی آن‌ها مشخص می‌شود. سپس با طراحی یک پرسشنامه استاندارد یا فرم ارزیابی ریسک، داده‌های مرتبط از کارشناسان، کارکنان و مستندات ایمنی جمع‌آوری خواهد شد. پس از گردآوری داده‌ها، با استفاده از روش‌های آماری و رتبه‌بندی چندمعیاره (مانند آزمون فریدمن، تحلیل همبستگی یا AHP)، میزان تأثیر و اهمیت هر متغیر در وقوع یا کاهش حوادث ارزیابی می‌شود. در ادامه، روابط میان متغیرها تحلیل و مشخص می‌شود که کدام عامل بیشترین ارتباط را با سطح ریسک و کاهش پیامدها دارد. در نهایت، نتایج به‌صورت رتبه‌بندی عوامل مؤثر و پاسخ به فرضیات تحقیق ارائه می‌شود تا مشخص گردد کدام متغیر نقش برجسته‌تری در کنترل و کاهش حوادث شیمیایی ایفا می‌کند. روش / روش های تجزیه و تحلیل داده¬ها: تحلیل کمی: روش‌های توصیفی آماری، شاخص‌های ریسک، تحلیل پراکندگی و روند زمانی حوادث با نرم‌افزارهای Excel و SPSS. تحلیل کیفی: بررسی علل انسانی، مدیریتی و تجهیزات، و طراحی سناریوهای پیشگیرانه.